De bijzondere naam van pindakaas: een Nederlands verhaal

Een smeuïge pasta met een opvallende naam

Pindakaas is een dikke pasta die gemaakt wordt van gemalen pinda’s. In Nederland eten we het vooral op brood. In het Engels heet het peanut butter, oftewel pindaboter. Toch mocht men het in Nederland niet zo noemen. Dit komt omdat het woord boter alleen gebruikt mag worden voor producten die echt van melk gemaakt zijn. In het verleden waren er strenge regels over namen van voedingsmiddelen. Alleen producten die met melk te maken hadden, mochten boter heten. Daarom moest er in Nederland een andere naam komen voor deze smeuïge pindapasta.

Kaas als oplossing voor het naamprobleem

Waarom koos men dan voor het woord kaas in pindakaas? Dat heeft te maken met Surinaamse invloeden uit de achttiende eeuw. In Suriname maakte men een blok van pinda’s, iets dat op een soort kaas leek en daar werd het pienda-dokoen genoemd. Toen het nieuwe broodbeleg in Nederland op de markt kwam, was men op zoek naar een simpele, bekende naam. Men koos uiteindelijk voor ‘kaas’, omdat het product in blokken werd verkocht, net als kaas. Zo ontstond de naam pindakaas in plaats van pindaboter.

Populair in Nederland en nergens anders zo genoemd

De naam pindakaas is uniek voor Nederland. In andere landen spreken ze over pindaboter of peanut butter. In België heten vergelijkbare producten vaak gewoon ‘peanut butter’ of ‘arachidepasta’. Het blijft bijzonder dat we in Nederland vrijwel de enigen zijn met deze aparte naam. Veel mensen vinden dat het woord kaas er toch een beetje vreemd uitziet bij een product waar helemaal geen melk in zit. Toch hoort de naam inmiddels helemaal bij onze eetgewoonten. Voor veel Nederlanders is pindakaas op brood net zo normaal als kaas of jam.

Hoe pindakaas een vast onderdeel werd van de Hollandse eettafel

Pindakaas kwam in het begin van de twintigste eeuw op de markt in Nederland en werd snel geliefd bij jong en oud. Het is voedzaam, handig voor een snelle boterham en mensen vinden het lekker bij ontbijt of lunch. De naam bleef, ondanks het verschil met het Engelse peanut butter, gewoon behouden. Merken als Calvé maakten de smeerbare variant bekend bij het grote publiek. Door de jaren heen zijn er allerlei soorten ontstaan, zoals varianten met stukjes pinda of met extra smaakjes. Pindakaas is uitgegroeid tot een algemeen begrip in Nederland.

De algemene verwarring rondom de naam

Veel mensen vragen zich af waarom we in Nederland niet gewoon de Engelse benaming gebruiken. Toch past pindakaas inmiddels helemaal in de Nederlandse taal en cultuur. Het is algemeen geaccepteerd dat we deze naam gebruiken, ook al klopt het niet volledig met de ingrediënten. De verwarring is inmiddels een bekend verhaal en hoort bij de geschiedenis van het product. Zo blijft het een uniek stukje Nederlands eten.

Veelgestelde vragen over waarom pindakaas pindakaas heet

• Waarom mocht het in Nederland geen pindaboter heten?

  De naam pindaboter was verboden omdat boter in die tijd alleen voor producten van melk gebruikt mocht worden. Hierdoor moest er een andere naam bedacht worden voor het broodbeleg van pinda’s.

• Wat heeft Suriname te maken met de naam pindakaas?

  In Suriname was er een blok van pinda’s die pienda-dokoen heette. Deze blok leek op kaas en toen pindakaas in Nederland op de markt kwam, werd ‘kaas’ gekozen als deel van de naam, in plaats van boter.

• Waarom heet het product in andere landen anders?

  In veel landen heet het product gewoon peanut butter of pindaboter omdat daar geen regels zijn over het gebruik van het woord boter voor melkproducten. Dat is wel het geval in Nederland, vandaar het verschil.

• Wordt het woord pindakaas alleen in Nederland gebruikt?

  Ja, bijna alleen in Nederland wordt de naam pindakaas gebruikt. In België en andere landen gebruikt men meestal andere namen zoals peanut butter of arachidepasta.

• Hoe wordt pindakaas tegenwoordig gebruikt in Nederland?

  Pindakaas wordt in Nederland veel gegeten op brood, als beleg. Het is voor veel mensen een standaardproduct voor ontbijt of lunch en bestaat in verschillende smaken en varianten.